Fylgstu með okkur á Facebook

Ad amicum

  • Ár var alda
  • þá er endurborin
  • fold in fjallsetta
  • í fyrsta sinn
  • veltast tók völ
  • um vegu ókunna
  • að orði alvalds
  • sem allt um skóp.
  • Sveipuð saman
  • in svása nótt
  • í ægi faldist
  • þá er álfröðull
  • hóglega hófst
  • of heiðarbrún,
  • hlógu hlíðar
  • við himinljósi.
  • Þá var gaman
  • er um grænan dal
  • féllu fagrar ár
  • fiskum kvikar
  • en íturfagur
  • í eyrarbót
  • söng svanaflokkur
  • sætum rómi.
  • Unað óþekktum
  • og undran fylltur
  • maður inn fyrsti
  • und meiði hám
  • einn saman stóð,
  • augum leiddi
  • nýja náttúru
  • og nöfnum hét.
  • Aldin, akur
  • íturbleikur,
  • fögur eik,
  • fugl kvakandi,
  • fallandi foss
  • og fjallbuna,
  • hestur, naut
  • og heiðardýr
  • hlutu hvört um sig
  • heiti þaðan.
  • Einn saman maður
  • öngvum þekktur
  • unaðs óskipts
  • er yfir bjó
  • nauðgur um naut
  • og naut aðeins
  • helftar einnar
  • þess er allan hafði.
  • Fyri því fór
  • fjalli gnæfanda
  • hug sinn telja
  • en háðskur mót
  • ómur orðvani
  • eyra hrærði,
  • það var bergmál
  • frá blám tindi.
  • Þá sá alfaðir
  • sem öllu stýrir
  • grát í auga
  • ins einmana
  • og af forsælu
  • fram kallaði
  • brosfagra brúði –
  • þá varð brjósti létt.
  • Eyddust aldir,
  • ár um hvurfu,
  • fjölguðu þá
  • og færðust út
  • mennskir megir
  • und miðgarði,
  • frændur fjarlægir
  • að fullu gleymdust.
  • Þá sá alfaðir
  • að ónóg var
  • brúðarást
  • eða blóðskylda
  • þungar raunir
  • þjáðra manna
  • allar að létta
  • und oki lífs.
  • Elskan eilífa
  • allt sjáandi
  • miskunnar hrærðist
  • yfir mannsins neyð,
  • sá var einn
  • að hún ofan sendi
  • helgur engill,
  • það var hulið ráð.
  • Vindur þagði,
  • vötn stöðvuðu
  • beljandi straum,
  • frá blásölum himins
  • ský skinfagurt
  • skærum loga
  • leið yfir loft
  • und ljósri mynd.
  • Það var vinátta
  • sem á vængjum friðar
  • hné frá himni
  • í helgum blæ.
  • Fagnaði fold,
  • fylltust gleði
  • efri loft
  • og undirdjúp.
  • Sá var fyrstur nefndur
  • sumardagur.
  • Hreinlynd hjörtu
  • og hugarprúð
  • ást einlægri
  • æðri kynja
  • ylnuðu þá
  • er um aldir síðan
  • vóx, við hélst.
  • Þaðan er vinur um kominn.
  • Heim sér eg hverfa
  • á himinásum,
  • rennur sumar-
  • sól in fyrsta
  • umgenginna
  • sem alda mér
  • minning vekur
  • og margs sem áður
  • brá minni blíðu
  • barns gleði.
  • Ungur var eg forðum,
  • fór eg einn saman,
  • föður sviptur
  • er mér fremst unni;
  • þannig liðu
  • langir dagar
  • meini blandnir
  • á marga lund.
  • Fluttu mig forlög
  • um fjöll suður
  • einn, ókunnan,
  • alls þurfandi.
  • Máttat eg móður
  • mál um nema,
  • máttat eg systur
  • mína sjá,
  • þá var mér bróðir
  • blíður horfinn.
  • Þá varst það þú
  • er eg þegjandi
  • aðgætnu auga
  • einatt leiddi,
  • það sagði mér hugur
  • að þar mundi
  • viður vaxa
  • hvaðan væntak skjóls.
  • Sátum við tveir
  • við sjó löngum
  • og sáttir á
  • sundi lékum;
  • þótti mér þá
  • sem við þreyta myndum
  • burtveltandi’ yfir
  • bylgjur lífs
  • einum hug
  • mót örlagastraumi.
  • Þá varst það þú
  • er eg þegjandi
  • valdi mér
  • að vini fyrstum.
  • Síðan eg hefir
  • sælla stunda
  • allmargra notið
  • ama horfinn,
  • besti Gísli!
  • að brjósti þér.
  • Þess eg nú minnumst
  • er þetta er
  • sigurdagur
  • þess er sendi himin-
  • engil ofan
  • upp að ræta
  • harma gras
  • úr hyggju reit
  • andvarpandi
  • aumra manna.
  • Hvað mér þá fyrr
  • í hug koma
  • skyldara mundi
  • eður skapi nær
  • óskarorð
  • en að árna góðs
  • þeims mér að vini
  • veittan hefir.
  • Má eg alda
  • ókominna
  • orð um nema
  • en þau að eyrum mér
  • berast brotin
  • sem brimhviður
  • ómi álengdar
  • við enda nætur.
  • Sér eg örlög
  • ýmisleitan
  • okkur ókominn
  • aldur skapa –
  • en það óskýrt
  • að augum mér
  • kemur líkt sem
  • á köldu hausti
  • stjörnuglampi
  • af sléttum sjó.
  • Hlægir mig nú það
  • er mig hrelldi áður
  • ungan of mjög
  • þá er eg fór einn saman,
  • gott er að ganga
  • geði kvíðlausu
  • ófarið, örstutt
  • æviskeið.
Samið á árunum 1826-1828.
Eiginhandarrit er varðveitt í Árnastofnun í handritasafni Konráðs Gíslasonar (KG 31 b).
Frumprentun í: Ljóðmæli eptir Jónas Hallgrímsson. B. Pjetursson og K. Gíslason hafa sjeð um prentunina. Khöfn 1847 [Fyrirsögn: „Til vinar síns].
Til fróðleiks
  • Áhersla á nýyrði á degi íslenskrar tungu 2018
  • Nýyrðasmíð Jónasar í Orðbragði
  • Vísubotn 2018 - vísnasamkeppni grunnskólanema
  • Grein um steinasöfn Jónasar í Náttúrufræðingnum
  • Enn finnast bréf Jónasar
  • Raddir íslenskunnar 2017 - örmyndbönd
  • Jarðeldasaga Íslands
  • Nýr fánadagur - Dagur íslenskrar tungu
Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn