Fylgstu með okkur á Facebook

Arngerðarljóð

(P.L. Møller)
  • I
  • Fædd er eg þar sem fjallatindur
  • fólgið ylgott hreiður ber,
  • skjótt inn hvassi hvirfilvindur
  • hossaði mér í fangi sér;
  • breiðir og greiðir vængir verða,
  • væn úr hreiðri móðir sá
  • mig að fara minna ferða,
  • megni vinda ósamgerða
  • hátt yfir ský að heiði blá.
  •  
  • Dunaði loft um dökkar fjaðrir,
  • dimmum stormi fló eg gegn,
  • sólin há, og öngvir aðrir,
  • augna minna glæddi megn;
  • þekkti ég hættu ei né ótta,
  • æ á flugi glöð og hlý,
  • lítið hremmdi ég lamb á flótta,
  • lyfti því upp til sólargnótta,
  • drakk þar barkablóð úr því.
  •  
  • Einhvurn daginn ofan fló eg
  • illskuramma jörð að sjá;
  • eldur og hvellur – og svo dó eg,
  • allt varð dimmt, eg féll í dá;
  • lík hef eg verið lágt á jörðu,
  • legið í rauðu blóði þar;
  • vaknaði svo til harma hörðu
  • hjarta mitt er sundurmörðu,
  • hví dó eg ei til eilífðar!
  •  
  • Vaknaði ég í hörmum hörðum,
  • heil var sál en megni stytt;
  • hnjúkur minn, með hamragörðum!
  • hvar eru skýin, yndið mitt?
  • hvurt er horfin gleði geima,
  • góði fjaðurhamurinn?
  • Eg er svam um sólarheima,
  • sit nú, orðin stúlkufeima,
  • eins og gimbur grannvaxin.
  •  
  • Hrynur mér af höfði niður
  • hárið sítt og mjúkt og ljóst,
  • varla þolir veðrahviður
  • varið líni meyjarbrjóst;
  • fyrir háan himinboga
  • hefi ég fengið bæ og fjós;
  • fyrir bláa bergið troga-
  • búr, og dapran hlóðaloga
  • fyrir skærast skrugguljós.
  •  
  • II
  • Ó, að þeir fjötrar aftur brystu!
  • Ó, eg lifði þá sælutíð,
  • að mig vindarnir aftur hristu
  • eldinga gegnum dyn og stríð!
  • Ó, að flugvanar fjaðrir spryttu
  • fram um mjallhvíta öxl og háls.
  • Ó, að vindar mig aftur flyttu
  • upp yfir höfði glaðrar skyttu,
  • skundaði ég um skýin – frjáls!
  •  
  • Ónýtis til mín löngun leitar
  • ljósu heimkynni mínu ná,
  • vart yfir mínar varir heitar
  • veldur hún sér í skýin há;
  • flugsterka vængi fyrir, greiða,
  • fékk eg handleggi mjúka, smá,
  • sem megna’ eg ekki móti breiða
  • manni kærum og sælan – neyða
  • mínum að brenna munni á.
  •  
  • Frjálsa lofthafið, föðurbólið,
  • fríðan og breiðan himingeim,
  • misst hefi ég, og móðurhólið;
  • mannkinda hrakin niður í heim,
  • hlýt eg að sitja í svartri treyju
  • saman við smá og huglaus börn,
  • og kúra hér á kaldri eyju,
  • kalla mig allir fagra meyju,
  • og vita ekki’ að eg er örn.
Þýtt árið 1845.
Tvö eiginhandarrit eru til. Annað sem er uppkast er varðveitt á Landsbókasafni (ÍB 13 fol. Handritasafn Bókmenntafélagsins). Hitt sem er hreinrit er varðveitt í Árnastofnun í handritasafni Konráðs Gíslasonar (KG 31 a II).
Frumprentun í: Ljóðmæli eftir Jónas Hallgrímsson. Jón Ólafsson og Jón Sigurðsson hafa séð um útgáfuna. Rvík 1913.
Til fróðleiks
  • Áhersla á nýyrði á degi íslenskrar tungu 2018
  • Nýyrðasmíð Jónasar í Orðbragði
  • Vísubotn 2018 - vísnasamkeppni grunnskólanema
  • Grein um steinasöfn Jónasar í Náttúrufræðingnum
  • Enn finnast bréf Jónasar
  • Raddir íslenskunnar 2017 - örmyndbönd
  • Jarðeldasaga Íslands
  • Nýr fánadagur - Dagur íslenskrar tungu
Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn