Fylgstu með okkur á Facebook

Dagrúnarharmur

(Friedrich Schiller)
  • Heyri eg að kirkju
  • klukkur dimmgjalla,
  • vísir er runninn
  • vegu sína alla.
  • Sé það svo – sé það
  • svo, í guðs nafni!
  • líkmenn! leiðið mig
  • á legstað aftöku.
  •  
  • Kyssi eg þig hinstum
  • kossi skilnaðar.
  • Veröld, ó veröld!
  • væti ég þig tárum;
  • sætt var eitur þitt,
  • er það nú goldið,
  • eiturbyrla
  • ungra hjartna!
  •  
  • Kveð eg yður geislar
  • guðs sólar,
  • flý eg yður frá
  • í faðm dimmrar móður;
  • kveð eg þig, blómævi
  • blíðra ásta,
  • mey sem margblindar
  • munaðstöfrum.
  •  
  • Sat ég fyrr hvítbúin
  • sakleysisklæði,
  • rauðum reifuðu
  • rósaböndum;
  • brostu í ljósu
  • lokkasafni
  • fögur blóm;
  • þá voru friðardagar.
  •  
  • Hræðilegt, hræðilegt!
  • helvítisfórn
  • situr enn í hvítu
  • sakleysisklæði;
  • en í hinna rauðu
  • rósa stað
  • hrafnsvart líkband
  • er að höfði snúið.
  •  
  • Grátið mig, meyjar!
  • er guð veitti
  • sakleysis
  • síns að gæta;
  • þeim er hin mikla
  • móðir léði
  • afl til að kefja
  • ólgu veiks hjarta.
  •  
  • Mannlega hrærðist
  • hjarta mitt áður,
  • nú skal mér blíða þess
  • banasverð vera.
  • Fláráðum manni
  • í faðm eg hneig;
  • dó þar Dagrúnar
  • dyggð í tómi.
  •  
  • Nú er eg úr höggorms
  • hjarta slitin,
  • þess er aðra
  • ástum glepur;
  • veit eg hann brosir
  • og veigar kýs
  • meðan eg geng
  • til grafar minnar.
  •  
  • Leikur hann að lokkum
  • ljósrar meyjar,
  • kjassmáll og kyssir
  • og kossa þiggur
  • meðan að bunar
  • blóð mitt unga
  • á hörðum höggstokki
  • hálsbenjum úr.
  •  
  • Friðþjófur fagri!
  • á fjarlægri strönd
  • duni þér Dagrúnar
  • dauðahljómur,
  • gjalli ógnefldar
  • um eyru þér
  • söngdimmar bjöllur
  • úr sálarhliði.
  •  
  • Svo þá af mjúkum
  • meyjarvörum
  • ástarorð
  • þér unað færa,
  • særi hann harðri
  • helvítisund
  • yndisblóm ykkar,
  • svo þau öll hjaðni.
  •  
  • Hrærir þig að engu
  • harmur Dagrúnar?
  • svívirt meyja?
  • svikarinn vondi!
  • barn okkar beggja?
  • eg ber það undir hjarta;
  • allt sem vargsvanga
  • væta mætti tárum.
  •  
  • Siglir hann, siglir!
  • svífur skip frá landi,
  • grátþrotin augu
  • grimmum manni fylgja;
  • fláráður heilsar
  • á fjarlægri strönd
  • heitmey nýrri.
  • Svo er hjörtum skipt.
  •  
  • Barnunginn blíði
  • bjó á móðurskauti,
  • ástfalinn ungri
  • algleymisværð;
  • brostu björt augu
  • bláfögur móti
  • móðuraugum
  • morgunrósar.
  •  
  • Og ástfagur
  • allur svipur
  • auma margminnti
  • á mynd ins horfna;
  • varpar hann í brjóst
  • vesælli móður
  • ástar óviti
  • og örvæntingar.
  •  
  • „Hermdu mér, kona!
  • hvur er faðir minn?“
  • svo spyr en þögla
  • þrumurödd ómálgans;
  • „hermdu mér, kona!
  • hvur er maður þinn?“
  • hló við helvíti
  • í hjarta mínu.
  •  
  • Skelfing! ó skelfing!
  • skal til háðungar
  • föðurlaus sonur
  • að föður spyrja?
  • Bölva muntu
  • þínum burðardegi,
  • saurlífissonur!
  • ó svívirðunafn!
  •  
  • Brennur mér í hjarta
  • helvítisglóð
  • einmana móður
  • í alheimi víðum;
  • sit eg síþyrst
  • að sælubrunni
  • er eg aldrei má
  • augum líta.
  •  
  • Æ! því eg blygðast
  • barn mitt að sjá;
  • rifjar upp rödd þín
  • raunir allar mínar,
  • barn! og úr blíðu
  • brosi þínu
  • helörvar harðar
  • á hjarta mínu standa.
  •  
  • Helvítiskvöl
  • er mér hann að þrá;
  • vítiskvöl verri
  • verða þig að skoða;
  • vondir eru kossar
  • vara þinna,
  • hans er af vörum
  • mér að hjarta streymdu.
  •  
  • Eiðar hans allir
  • í eyrum mér hljóma –
  • meineiðar allir
  • margfaldlega
  • - allir um eilífð! –
  • Andskotinn þá
  • þreif mér þjófshönd lífs,
  • að þjakaði eg syni.
  •  
  • Friðþjófur! Friðþjófur!
  • á fjarlægri strönd
  • elti þig vofan
  • hin ógurlega,
  • hrífi þig hvervetna
  • helköldum greipum,
  • svipti þér sárlega
  • úr sæludraumi.
  •  
  • Stari þér í augu
  • úr stjörnum skínandi
  • helbrostið auga
  • hnigins sonar;
  • elti þig ógnmargt
  • um alheim víðan,
  • hneppi þig burtu
  • frá himindyrum.
  •  
  • Sjáið og skiljið!
  • sonur mér að fótum
  • dauðsærður lá
  • og dreyra roðinn;
  • sá eg blóð blæða,
  • blæddi þá ei minnur
  • fjör úr æðum
  • fáráðrar móður.
  •  
  • Harðlega knúðu
  • hurðir mínar
  • dólgar dýflissu;
  • dimmt var mér í hjarta,
  • flýtta eg mér fegin
  • í faðmi dauða
  • sálarbruna
  • sáran að slökkva.
  •  
  • Friðþjófur fagri!
  • faðirinn góði,
  • mildur miskunnar,
  • mannkindum vægir;
  • bið eg þann föður
  • þér fyrirgefa,
  • syndum særð,
  • sem eg sjálf það vil.
  •  
  • Gefa vil eg jörðu
  • grát minn og harm,
  • hefnd mína alla
  • og hjartaþunga!
  • Nú hef eg ljósan
  • loga kyntan,
  • fórn að færa
  • sem eg fremsta má.
  •  
  • Vel er og vel er!
  • vafin eru loga
  • bréf hans, og eiðar
  • eldi gefnir;
  • hátt loga kossar
  • heitir og sætir!
  • Hvað var mér á foldu
  • forðum kærra!
  •  
  • Trúið þér ei yðar
  • æskublóma,
  • aldregi, systur!
  • eiðum manna.
  • Fegurð varð að falli
  • farsæld minni;
  • bölva verð eg henni
  • á blóðstöð aftöku.
  •  
  • Hvurt er þér nú, böðull!
  • hungur í augum?
  • Bregðið mér bráðlega
  • bandi fyrir sjónir.
  • Hikarðu, böðull!
  • blómknapp að slá?
  • náfölur böðull!
  • neyttu karlmennsku.
Þýtt árið 1837.
Eiginhandarrit [uppkast] er varðveitt á Landsbókasafni (ÍB 13 fol. Handritasafn Bókmenntafélagsins).
Frumprentun í: Fjölnir 6. ár, 1843.
Einnig prentað í: Ljóðmæli eptir Jónas Hallgrímsson. B. Pjetursson og K. Gíslason hafa sjeð um prentunina. Khöfn 1847.
Til fróðleiks
  • Áhersla á nýyrði á degi íslenskrar tungu 2018
  • Nýyrðasmíð Jónasar í Orðbragði
  • Vísubotn 2018 - vísnasamkeppni grunnskólanema
  • Grein um steinasöfn Jónasar í Náttúrufræðingnum
  • Enn finnast bréf Jónasar
  • Raddir íslenskunnar 2017 - örmyndbönd
  • Jarðeldasaga Íslands
  • Nýr fánadagur - Dagur íslenskrar tungu
Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn