Fylgstu með okkur á Facebook

Fjallið Skjaldbreiður

(Ferðavísur frá sumrinu 1841)
  • Fanna skautar faldi háum
  • fjallið, allra hæða val;
  • hrauna veitir bárum bláum
  • breiðan fram um heiðardal.
  • Löngu hefur Logi reiður
  • lokið steypu þessa við.
  • Ógnaskjöldur bungubreiður
  • ber með sóma réttnefnið.
  •  
  • Ríð ég háan Skjaldbreið skoða,
  • skín á tinda morgunsól,
  • glöðum fágar röðulroða
  • reiðarslóðir, dal og hól.
  • Beint er í norður fjallið fríða,
  • fákur eykur hófaskell,
  • sér á leiti Lambahlíða
  • og litlu sunnar Hlöðufell.
  •  
  • Vel á götu ber mig Baldur,
  • breikkar stirðnað eldasund.
  • Hvenær hefur heims um aldur
  • hraun það brunað fram um grund?
  • Engin þá um Ísafoldu
  • unað hafa lífi dýr;
  • enginn leit þá maður moldu
  • móðu steins er undir býr.
  •  
  • Titraði jökull, æstust eldar,
  • öskraði djúpt í rótum lands,
  • eins og væru ofan felldar
  • allar stjörnur himnaranns;
  • eins og ryki mý eða mugga
  • margur gneisti um loftið fló;
  • dagur huldist dimmum skugga,
  • dunaði gjá og loga spjó.
  •  
  • Belja rauðar blossa móður,
  • blágrár reykur yfir sveif,
  • undir hverfur runni, rjóður,
  • reynistóð í hárri kleif.
  • Blómin ei þá blöskrun þoldu,
  • blikna hvert í sínum reit,
  • höfði drepa hrygg við moldu –
  • himnadrottinn einn það leit.
  •  
  • Vötnin öll, er áður féllu
  • undan hárri fjallaþröng,
  • skelfast, dimmri hulin hellu,
  • hrekjast fram um undirgöng;
  • öll þau hverfa að einu lóni,
  • elda þar sem flóði sleit.
  • Djúpið mæta, mest á Fróni,
  • myndast á í breiðri sveit.
  •  
  • Kyrrt er hrauns á breiðum boga,
  • blundar land í þráðri ró;
  • glaðir næturglampar loga,
  • geislum sá um hæð og mó.
  • Brestur þá og yst með öllu
  • í undirhvelfing hraunið sökk;
  • dunar langt um himinhöllu,
  • hylur djúpið móða dökk.
  •  
  • Svo er treyst með ógn og afli
  • alþjóð minni helgað bjarg;
  • Breiður þakinn bláum skafli
  • bundinn treður foldarvarg.
  • Grasið þróast grænt í næði
  • glóðir þar sem runnu fyrr;
  • styður völlinn bjarta bæði
  • berg og djúp – hann stendur kyrr.
  •  
  • Hver vann hér svo að með orku?
  • Aldrei neinn svo vígi hlóð!
  • Búinn er úr bálastorku
  • bergkastali frjálsri þjóð.
  • Drottins hönd þeim vörnum veldur;
  • vittu, barn! sú hönd er sterk;
  • gat ei nema guð og eldur
  • gjört svo dýrðlegt furðuverk.
  •  
  • Hamragirðing há við austur
  • Hrafna rís úr breiðri gjá;
  • varnameiri veggur traustur
  • vestrið slítur bergi frá.
  • Glöggt ég skil hví Geitskór vildi
  • geyma svo hið dýra þing.
  • Enn þá stendur góð í gildi
  • gjáin kennd við almenning.
  •  
  • Heiðabúar! glöðum gesti
  • greiðið för um eyðifjöll.
  • Einn ég treð með hundi og hesti
  • hraun – og týnd er lestin öll.
  • Mjög þarf nú að mörgu hyggja,
  • mikið er um dýrðir hér!
  • Enda skal ég úti liggja,
  • engin vættur grandar mér.
Eiginhandarrit er varðveitt á Landsbókasafni í handritasafni Jóns Sigurðssonar (JS 129 fol.).
Frumprentun í: Fjölnir 8. ár, 1845.
Einnig prentað í: Ljóðmæli eptir Jónas Hallgrímsson. B. Pjetursson og K. Gíslason hafa sjeð um prentunina. Khöfn 1847.
Til fróðleiks
  • Áhersla á nýyrði á degi íslenskrar tungu 2018
  • Nýyrðasmíð Jónasar í Orðbragði
  • Vísubotn 2018 - vísnasamkeppni grunnskólanema
  • Grein um steinasöfn Jónasar í Náttúrufræðingnum
  • Enn finnast bréf Jónasar
  • Raddir íslenskunnar 2017 - örmyndbönd
  • Jarðeldasaga Íslands
  • Nýr fánadagur - Dagur íslenskrar tungu
Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn