Fylgstu með okkur á Facebook
Laugardaginn 17. nóvember, 2007 - Innlendar fréttir

Þið njótið forréttinda

 

Ævimynd Ólafur Ragnar ásamt nokkrum þeirra sem fengu bók; frá vinstri: Ásta Magnea Einarsdóttir, Sigurbjörg Ásta Hauksdóttir, Ágúst Heiðar Hannesson, Guðlaug Jana Sigurðardóttir og Anna Bára Unnarsdóttir.
Ævimynd Ólafur Ragnar ásamt nokkrum þeirra sem fengu bók; frá vinstri: Ásta Magnea Einarsdóttir, Sigurbjörg Ásta Hauksdóttir, Ágúst Heiðar Hannesson, Guðlaug Jana Sigurðardóttir og Anna Bára Unnarsdóttir.
Áritun Börnin í Þelamerkurskóla föluðust mörg eftir eiginhandaráritun forsetans og Ólafur Ragnar gaf sér góðan tíma til þess að skrifa fyrir þau.
[ Smelltu til að sjá stærri mynd ]
Elstu nemendur allra grunnskóla fá að gjöf nýja bók um Jónas Hallgrímsson, sem Böðvar Guðmundsson hefur skrifað. Skapti Hallgrímsson fylgdist með þegar forseti lýðveldisins, Ólafur Ragnar Grímsson, afhenti fyrstu eintök bókarinnar í Þelamerkurskóla í Hörgárbyggð í gær.

SKÓLINN að Þelamörk í Hörgárdal er sá sem næstur er fæðingarstað Jónasar Hallgrímssonar að Hrauni í Öxnadal. Þess vegna fengu nemendur þar á bæ fyrstu eintök hinnar nýju bókar um Jónas, sem menningarfélagið Hraun í Öxnadal ehf. gefur út og færir öllum nemendum 10. bekkjar grunnskóla á Íslandi að gjöf.

Nemendur Þelamerkurskóla tóku vel á móti forseta lýðveldisins í gærmorgun, þeir yngstu höfðu stillt sér upp í tveimur röðum fyrir utan skólann með heimatilbúna íslenska fána, þegar forsetinn kom í hlaðið. Nokkrir dropar féllu úr lofti í þann mund sem forsetinn gekk heim að húsinu en börnin létu það vitaskuld ekki á sig fá. Eftir að Ólafur Ragnar hafði heilsað upp á börnin og spjallað við þau um stund var gengið á sal þar sem athöfnin fór fram. Nemendur lásu ljóð, bæði eftir Jónas og fleiri, og forsetinn afhenti bók Böðvars Guðmundssonar.

Í verkinu rekur Böðvar ævi og störf skáldsins, náttúrufræðingsins og stjórnmálamannsins Jónasar Hallgrímssonar og bregður ljósi á þá þætti í lífi hans sem gerðu hann að skáldi. Inn í ævisöguna er fléttað kvæðum Jónasar og brotum úr bréfum hans og dagbókum sem tengjast sérstaklega þroskaferli hans sem manns og skálds.

Ólafur Ragnar sagði, þegar hann ávarpaði nemendur, að þau væru í raun og veru í mikilli forréttindasveit í þessum skóla „því þótt öll ungmenni á Íslandi lesi um Jónas og fari með ljóðin þá njótið þið þeirra forréttinda að geta haft æskuslóðir hans á hverjum degi í návígi og í hjartastað, og hugleitt hvernig fjöllin og dalurinn hafa mótað Jónas, því Hraun í Öxnadal er satt að segja svo samofið Jónasi að það er ekki hægt að slíta þar á milli“.

Ólafur þakkaði menningarfélaginu Hrauni í Öxnadal sérstaklega fyrir það framtak að gefa út umrædda bók og færa hópi grunnskólanemenda að gjöf. Nefndi hann sérstaklega að Sparisjóður Norðlendinga og Byr sparisjóður hefðu styrkt útgáfuna og færði fyrirtækjunum þakkir.

Forsetinn sagði bókargjöfina bæði veglega og vel við hæfi. Hann sagðist reyndar hafa sérstaklega gaman af því að afhenda bókina því höfundurinn, Böðvar, væri gamall skólabróðir hans úr Menntaskólanum í Reykjavík. „Böðvar er [...] eins og Jónas, sveitadrengur að uppruna [...] en líkt og Jónas fór hann til Danmerkur og hefur dvalið þar lengi og það er gaman að því að þessi bók skuli vera skrifuð í Danmörku eins og reyndar obbinn af verkum Jónasar. Það er því gaman og hugljúft að fá að afhenda þessa bók eftir minn gamla og góða vin, Böðvar Guðmundsson.“

Ólafur Ragnar sagði að myndirnar í bókinni væru svo fallegar og textinn svo snjall „að ég veit að þið munuð öll varðveita hana og minnast þessa dags, þegar þið farið að sýna börnum ykkar og barnabörnum þessa góðu bók. Þið getið lesið fyrir þau um Jónas og minnist þess þegar þið tókuð við henni þegar minnst var 200 ára afmælis Jónasar Hallgrímsonar.“

Góður rómur var gerður að máli forseta Íslands, og eftir að hann gekk um salinn og heilsaði öllum með handabandi í lok athafnarinnar svifu börnin á Ólaf Ragnar og báðu hann um eiginhandaráritun. Varð hann við þeirra bón, eins og sannur íþróttamaður, og víst er að bókin mun víða þykja enn dýrmætari gripur en ella þegar hana prýðir eiginhandaráritun forseta lýðveldisins.

Ættu að skoða framlag Jónasar

FORSETI Íslands sagði í Þelamerkurskóla í gær að þegar menn örvæntu um framtíð íslenskrar tungu, og hæfu orðræðu um að hún þyrfti að víkja, ættu þeir að skoða framlag Jónasar Hallgrímssonar.

Ólafur Ragnar Grímsson sagðist vilja nefna þetta við nemendur, „því miklar umræður hafa farið fram um framtíð íslenskunnar og sumir sett fram þá skoðun að nauðsynlegt sé, bæði í háskólum og fyrirtækjum, að tala jöfnum höndum annað tungumál, ensku, í daglegri önn; kennslu og rannsóknum í háskólunum og starfinu á vettvangi fyrirtækjanna.“


Málþing?

Forsetinn sagðist vilja minna þjóðina alla á að þegar Jónas hélt til náms í Kaupmannahöfn „átti íslenskan á brattan að sækja hér á landi, var orðin dönskuskotnari en hún hafði löngum verið áður og tungumálið á engan hátt jafn hreint og fagurt og við þekkjum það á okkar tíma.“

Hann sagði að þá hefði mjög skort orð yfir margt það sem um var fjallað í öðrum löndum „en Jónas sýndi það og sannaði með nýyrðasmíð sinni og tökum sínum á íslenskri tungu að það var hægt að orða sérhverja nýja þekkingu í vísindum og tækni, hugsanir og heimsmynd þeirrar tíðar á svo gullfallegri íslensku, að þessi nýyrði hans eru orðin svo samofin tungunni að okkur finnst eiginlega sjálfsagt að þau hafi alltaf verið til.“

Ólafur Ragnar lýsti þeirri skoðun sinni að þegar menn örvæntu um framtíð íslenskunnar, „eða hefja orðræðu um það að nú þurfi hún að víkja fyrir öðru, þá bið ég menn vinsamlega að skoða Jónas Hallgrímsson og framlag hans.“

Forsetinn varpaði fram þeirri hugmynd að efna til sérstaks málþings um nýyrðasmíð Jónasar, til að minna á hve íslenskan er skemmtilegt tæki, hægt væri að skapa nýja hugsun og ný orð og fella íslenskuna „að þeirri heimsmynd og þeirri framþróun vísinda, tækni og menningar, og viðskipta, sem birtist okkur á hverjum degi.“

Í hnotskurn
» Í stjórn menningarfélagsins Hrauns í Öxnadal ehf. sitja Guðrún María Kristinsdóttir fornleifafræðingur, Jón Kr. Sólnes lögmaður og Tryggvi Gíslason magister.
» Sparisjóður Norðlendinga og Byr sparisjóður kosta útgáfu bókarinnar nýju um Jónas Hallgrímsson, eftir Böðvar Guðmundsson, sem kom út í gær.
» Ævisagan; Jónas Hallgrímsson – Ævimynd, er prýdd teikningum eftir Halldór Þorsteinsson.
Til fróðleiks
  • Áhersla á nýyrði á degi íslenskrar tungu 2018
  • Nýyrðasmíð Jónasar í Orðbragði
  • Vísubotn 2018 - vísnasamkeppni grunnskólanema
  • Grein um steinasöfn Jónasar í Náttúrufræðingnum
  • Enn finnast bréf Jónasar
  • Raddir íslenskunnar 2017 - örmyndbönd
  • Jarðeldasaga Íslands
  • Nýr fánadagur - Dagur íslenskrar tungu
Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn